محمد الريشهري

285

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

اين نظر همواره تحت نظارت شديد حكومت قرار داشت ، به طورى كه بنا به نقلى ، هفته‌اى دو بار مىبايست حضور خود در شهر را به دار الحكومه اطّلاع دهد . « 1 » با وجود چنين شرايط سختى ، در اين مدّت كوتاه ، امام عليه السلام چند بار روانهء زندان گرديد و در اين زندان‌ها كه در زمان حكومت معتز و مهتدى رخ دادند - نيز جاسوسان حكومتى در پى يافتن نكته‌اى از امام و يا ارتباط ايشان با شيعيان بودند تا اسباب گرفتارى بيشترى را براى ايشان فراهم سازند . « 2 » حتّى معتز يك بار به حاجب خود دستور داد كه امام عليه السلام را به سمت كوفه برده و در بين راه از بين ببرد ؛ امّا بركنارى او از خلافت و قتلش به دست امراى خود ، مانع تحقّق اين توطئه شد . « 3 » مهتدى ، خليفهء متنسّك عبّاسى نيز قصد كشتن امام عليه السلام را داشت ؛ ولى بر اساس گفتهء ابو هاشم جعفرى - كه از اصحاب امام و همراه ايشان در زندان بود - ، با كشته شدن مهتدى ، امام از مرگ رهايى يافت . « 4 » امام عليه السلام خود نيز پس از رهايى از زندان مهتدى ، در نامه‌اى به يكى از شيعيان ، به اين مطلب ، اشاره نموده است . « 5 » در سال 259 هجرى ، امام عليه السلام براى آخرين بار به دستور معتمد به زندان برده شد ؛ ولى به زودى آزاد گرديد . « 6 » ايشان در يكى از نامه‌هاى خود به يارانش ، هدف عبّاسيان را از اين كارها ، كُشتن خويش و قطع كردن نسل ايشان و سلسلهء امامت اعلام نموده است . « 7 » سرانجام ، امام عسكرى عليه السلام در سال 260 هجرى در شهر سامرّا

--> ( 1 ) . الغيبة ، طوسى : ص 215 . ( 2 ) . الغيبة ، طوسى : ص 227 ، كشف الغمّة : ج 3 ص 205 ، حيات فكرى و سياسى ، جعفريان : ص 544 . ( 3 ) . كشف الغمّة : ج 3 ص 206 ، المناقب ، ابن شهرآشوب : ج 4 ص 431 . ( 4 ) . الغيبة ، طوسى : ص 205 ( 5 ) . مهج الدعوات : ص 329 ، بحار الأنوار : ج 50 ص 314 . ( 6 ) . الكافى : ج 1 ص 508 ، الارشاد : ج 2 ص 329 . ( 7 ) . كمال الدين : ص 407 .